Thứ bảy, 06/06/2020

"Cán bộ, công chức, viên chức ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam gương mẫu thực hiện văn hóa công sở"


 
Liên kết website
 
Công báo chính phủ


 
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập: 5
  • Hôm nay: 1769
  • Tháng hiện tại: 14987
  • Tổng lượt truy cập: 4325858
 
vksndtc
bao ve phap luat
hoc tap ho chi minh
Thư điện tử VKS
dangcongsan.vn
Tạp chí kiểm sát
doisongphapluat.com.vn

Nguyên tắc “Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015

Đăng lúc: Thứ sáu - 07/10/2016 15:00 - Người đăng bài viết: nguyen the binh
“Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” là nguyên tắc mới, lần đầu tiên được quy định với vị trí là một nguyên tắc riêng biệt trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015. Việc luật hóa nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng, thể hiện rõ nét tư tưởng đề cao tranh tụng trong hoạt động tố tụng hình sự đã được ghi nhận tại Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng “Về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới”, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị “Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020”, cũng như đã cụ thể hóa tinh thần của Hiến pháp năm 2013, đặt nền móng, định hướng cho việc xây dựng các quy định và áp dụng pháp luật của các chủ thể tham gia vào hoạt động tố tụng.
Được quy định chi tiết tại Điều 26 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, nguyên tắc “Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” điều chỉnh một số nội dung cơ bản như sau:

Thứ nhất, về thời điểm bắt đầu xuất hiện tranh tụng

Trước khi nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm ra đời, trên các diễn đàn khoa học pháp lý còn có nhiều quan điểm khác nhau về phạm vi tranh tụng, chủ yếu là về thời điểm bắt đầu xuất hiện tranh tụng. Có ý kiến cho rằng, phạm vi tranh tụng được bắt đầu từ giai đoạn xét xử vì chỉ trong giai đoạn này mới có sự hiện diện đầy đủ các bên buộc tội, bên bào chữa dưới sự kiểm tra, giám sát của Tòa án. Quan điểm khác cho rằng phạm vi tranh tụng được bắt đầu từ giai đoạn trước khởi tố vì cho rằng tranh tụng là một quá trình xác định sự thật khách quan của vụ án và quá trình này bắt đầu từ khi xác định có hay không có dấu hiệu của tội phạm.

Với cách quy định “Trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẩm quyền tiến hành tố tụng… đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu cầu để làm rõ sự thật khách quan của vụ án”, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã khẳng định quá trình tranh tụng được diễn ra trong suốt quá trình tố tụng, bắt đầu từ giai đoạn khởi tố và xuyên suốt đến giai đoạn xét xử. Đây là quan điểm hợp lý, đã khái quát đầy đủ quá trình tranh tụng. Theo đó, tranh tụng không chỉ tồn tại ở giai đoạn xét xử nơi mà có sự hiện diện đầy đủ của ba bên buộc tội, gỡ tội và xét xử, mà còn xuất hiện từ giai đoạn khởi tố vì để tiến hành được việc tranh tụng và tranh tụng có hiệu quả, các bên cần phải có thời gian và điều kiện cần thiết để thu thập các chứng cứ, tài liệu và các tình tiết của vụ án trước khi bước vào cuộc tranh tụng tại phiên tòa.

Thứ hai, về chủ thể tham gia tranh tụng

Xuất phát từ quy định về thời điểm bắt đầu xuất hiện tranh tụng là khởi tố nên chủ thể tham gia quan hệ tranh tụng bao gồm cả Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bào chữa và người tham gia tố tụng khác. Nhìn từ quy định này có thể thấy được tính chất hai bên trong tranh tụng, bao gồm một bên là những chủ thể đại diện cho Nhà nước, thực hiện chức năng buộc tội (Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẩm quyền tiến hành tố tụng) và một bên đại diện cho quyền lợi của chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật, thực hiện chức năng gỡ tội (người bị buộc tội, người bào chữa của họ và người tham tố tụng khác). Đây cũng chính là cơ sở đầu tiên của tranh tụng trong xét xử.

Thứ ba, về cơ chế thực hiện tranh tụng

Để tranh tụng có hiệu quả thì một trong những điều kiện quan trọng nhất là các bên buộc tội và gỡ tội phải thực sự bình đẳng với nhau và Tòa án phải đứng ở vị trí trung gian, độc lập, khách quan, bảo đảm cho hai bên thực hiện chức năng của mình. Tư tưởng bình đẳng này không chỉ được thể hiện tại phiên tòa mà còn ở các giai đoạn trước khi mở phiên tòa. Theo đó, nguyên tắc xác định trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, các bên buộc tội và gỡ tội đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ và đưa ra yêu cầu để làm rõ sự thật khách quan của vụ án và Tòa án phải có trách nhiệm trong việc tạo điều kiện cho Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, những người tham gia tố tụng khác thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình và tranh luận dân chủ trước Tòa án.

Bên cạnh đó, do tranh tụng biểu hiện tập trung nhất tại phiên tòa nên nguyên tắc cũng có những điều chỉnh để quá trình tranh tụng diễn ra một cách thuận lợi nhất. Trước hết, nguyên tắc xác định "tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án do Viện kiểm sát chuyển đến Tòa án để xét xử phải đầy đủ và hợp pháp" để các chứng cứ của vụ án phải được thể hiện đầy đủ trước phiên tòa, làm căn cứ cho việc xét hỏi, tranh luận công khai, khách quan, toàn diện. Nhằm bảo đảm quyền buộc tội và bào chữa của các bên, nguyên tắc cũng bảo đảm sự có mặt đầy đủ những người theo quy định của Bộ luật, nếu vắng mặt phải vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan hoặc trường hợp khác do Bộ luật quy định. Trên cơ sở có đủ các chủ thể tranh tụng cũng như chứng cứ liên quan đến việc giải quyết vụ án, các bên sẽ tranh luận công khai tại phiên tòa để bảo vệ quan điểm của mình; Tòa án kiểm tra, đánh giá chứng cứ và dựa trên kết quả tranh tụng tại phiên tòa để đưa ra kết luận cuối cùng về các vấn đề có tội hay không có tội, liên quan đến các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ TNHS, căn cứ định tội và quyết định hình phạt, xác định mức bồi thường thiệt hại đối với bị cáo và đây cũng chính là cơ sở để Tòa án ra bản án, quyết định cuối cùng.

Có thể khẳng định, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã điều chỉnh một cách toàn diện về nguyên tắc tranh tụng. Nguyên tắc này cùng với các quy định về quyền của người bị buộc tội, người bào chữa, Viện kiểm sát, quyền, trách nhiệm của Tòa án, các quy định về thủ tục tố tụng tại phiên tòa... đã tạo ra cơ chế hoàn chỉnh bảo đảm cho các bên thực hiện tranh tụng có hiệu quả trong thực tế, góp phần loại bỏ tình trạng làm oan, sai; bảo đảm quyền con người và tiến tới xây dựng một nền tư pháp trong sạch, hiện đại.
Tác giả bài viết: Nguyễn Tú
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Ý kiến bạn đọc

 
123
 
 
 
Thành phố Phủ Lý
Thành phố Phủ Lý
Phối cảnh thành phố Phủ Lý
Cụm công nghiệp thành phố
Phủ Lý về đêm

Xem toàn bộ album: Tỉnh Hà Nam

 
Thành Viên Đăng Nhập
 
giai bua liem vang
Lịch làm việc của Lãnh đạo VKSND tỉnh Hà Nam
phapdien
hoc tap lam theo Ho Chi Minh
 
Thống kê & Công nghệ thông tin
quan ly van ban
Thăm dò ý kiến

Bạn biết website Viện Kiểm Sát Hà Nam từ nguồn tin nào?

Từ Viện Kiểm Sát nhân dân Tỉnh Hà Nam

Từ báo Hà Nam

Từ trang tìm kiếm nổi tiếng Google.com

Tất cả các ý kiến trên

 
Thành viên
 
vksndtc
bao ve phap luat
hoc tap ho chi minh
Thư điện tử VKS
dangcongsan.vn
Tạp chí kiểm sát
doisongphapluat.com.vn