Thứ ba, 20/10/2020

"Cán bộ, công chức, viên chức ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam gương mẫu thực hiện văn hóa công sở"


 
Liên kết website
 
Công báo chính phủ


 
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập: 14
  • Hôm nay: 3319
  • Tháng hiện tại: 55385
  • Tổng lượt truy cập: 4676085
 
vksndtc
bao ve phap luat
hoc tap ho chi minh
Thư điện tử VKS
dangcongsan.vn
Tạp chí kiểm sát
doisongphapluat.com.vn

Những phát triển mới về quyền con người trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và một số kiến nghị hoàn thiện

Đăng lúc: Thứ tư - 08/05/2013 14:39 - Người đăng bài viết: admin
“Quyền con người” là một giá trị cốt lõi, cơ bản của con người lần đầu tiên được ghi nhận trong bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (sau đây gọi tắt là Dự thảo Hiến pháp). Chương “Quyền con người, Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” được đặt ngay sau chương I về chế độ chính trị với 38 điều (từ điều 15 đến điều 52) trên tổng số 124 điều (chiếm hơn 30% số điều trong Hiến pháp sửa đổi), trong đó có 5 điều (điều 16, điều 21, điều 44, điều 45, điều 46) hoàn toàn mới so với Hiến pháp năm 1992 và phần còn lại 33 điều được sửa đổi, bổ sung. Sự thay đổi đáng lưu ý về trật tự của chương (từ chương V của Hiến pháp 1992 đã được đưa lên chương II của Dự thảo Hiến pháp), việc thay đổi tên chương và bổ sung thêm 5 điều mới về quyền con người cho thấy đây là một sự phát triển mạnh mẽ trong chế định về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” theo xu hướng ngày càng tiến bộ, hội nhập và phát triển, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế mà Việt Nam có nghĩa vụ tuân thủ.
 Khác với Hiến pháp năm 1992 bản dự thảo Hiến pháp lần này đã khẳng định “Quyền con người” cần phải được tôn trọng và bảo đảm cho tất cả mọi người chứ không chỉ có “công dân” như Hiến pháp năm 1992 quy định. Việc mở rộng chủ thể “mọi người” cho các quyền là một bước chuyển mới về mặt nhận thức lấy con người là trung tâm, quyền con người không chỉ dừng lại ở phẩm chất “công dân” mà còn thuộc về “mọi người” và cũng là đòi hỏi bức thiết và phù hợp với thực tiễn đặt ra hiện nay, chẳng hạn như thay vì “công dân mới có quyền bất khả xâm phạm về thân thể…” thì dự thảo Hiếp pháp đã khẳng định “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể …” (điều 22 sửa đổi bổ sung điều 71)…  

 Có thể thấy các chế định về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ hợp pháp của công dân” trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp lần này có nhiều điều luật được sửa đổi, bổ sung, bổ sung mới tiến bộ hơn, đã đặc biệt thể hiện được tinh thần chức năng phục vụ nhân dân và nhấn mạnh các quyền tham gia quản lý xã hội của nhân dân như Đảng ta đã khẳng định Nhà nước ta là “Nhà nước phục vụ nhân dân, gắn bó mặt thiết với nhân dân, thực hiện đẩy đủ quyền dân chủ của nhân dân…”. Tuy nhiên, bên cạnh việc khẳng định “Quyền con người, quyền công dân được Nhà nước và xã hội thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ” thì điều 15 dự thảo Hiến pháp cũng nhấn mạnh các quyền đó không phải là vô tận mà cũng có giới hạn của nó là phải nằm trong khuôn khổ “đảm bảo theo Hiến pháp và pháp luật” và  “bị giới hạn trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khoẻ cộng đồng”. Đây là một quy định thể hiện tính văn minh, khoa học, chỉ cần một điều luật song nó đã chế ước được các điều luật khác về quyền con người, quyền công dân trong dự thảo Hiến pháp. Ví dụ như tại Điều 21 dự thảo Hiến pháp quy định “Mọi người có quyền sống”, có nhiều ý kiến cho rằng đây là một quy định mới, tiến bộ, thể hiện tính nhân văn của Nhà nước nhưng dự thảo Hiến pháp chỉ quy định có quyền sống mà không có giới hạn thì sẽ dẫn đến nhiều trường hợp không xử lý được như hình phạt tử hình trong Bộ luật hình sự sẽ bị vô hiệu hoá bởi trái với Hiến pháp, vì thế phải sửa đổi là “Mọi người có quyền sống, trừ trường hợp luật quy định”. Thiết nghĩ không cần thiết phải bổ sung cụm từ “trừ trường hợp luật định” mà giữ nguyên như dự thảo Hiến pháp là đủ vì quy định này đã bị điều 15 của dự thảo Hiến pháp chế ước, có nghĩa là mọi người có quyền sống nhưng khi xâm phạm đến lợi ích “quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức, sức khoẻ cộng đồng” thì vẫn “có thể bị giới hạn” theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Hay như khoản 1 Điều 34 quy định “Mọi người có quyền tự do kinh doanh”, đây là quyền con người được Nhà nước tôn trọng, khuyến khích tự do kinh doanh nhưng không phải Nhà nước cho phép kinh doanh bất cứ lĩnh vực nào, ngành nghề nào làm phương hại đến lợi ích quốc gia mà phải “đảm bảo theo pháp luật” như khoản 1 điều 15 dự thảo Hiến pháp quy định.

Tuy nhiên về kỹ thuật lập pháp vẫn còn một số điều chưa chặt chẽ, cần được nghiên cứu, bổ sung hoàn thiện như sau:

- Khoản 1 và khoản 2, Điều 22 của dự thảo Hiến pháp đều có cùng nội hàm, vì vậy nên bỏ khoản 2 chỉ cần sử dụng khoản 1 “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm” là đã có thể bao quát đầy đủ nội dung của khoản 2.
 
- Khoản 3, điều 22 của dự thảo Hiến pháp quy định “việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ hình thức thử nghiệm khác trên cơ thể người phải được người đó đồng ý”, quy định như vậy là chưa chặt chẽ, sẽ bỏ sót trường hợp người có thể chất, tâm thần không bình thường hoặc người chưa đến tuổi thành niên vì theo khoản 1 điều 20 Bộ Luật dân sự quy định “Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi hoặc pháp luật có quy định khác” và khoản 2 điều 22 Bộ Luật dân sự quy định “Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện”. Do vậy, cần bổ sung thêm trường hợp đối với những người chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự phải được người đại diện theo pháp luật của người đó đồng ý.

- Khoản 3 Điều 32 quy định “Người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, bị điều tra, truy tố, xét xử có quyền sử dụng trợ giúp pháp lý của người bào chữa” là chưa đầy đủ vì hiện nay trong lĩnh vực pháp lý của chúng ta đang tồn tại hai hệ thống trợ giúp pháp lý theo Luật Trợ giúp pháp lý thì còn có hệ thống Luật sư được tổ chức theo Luật Luật sư. Do đó việc quy định như trên sẽ dễ dẫn đến bị hiểu lệch đi là chỉ được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý (là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý). Ngoài ra việc dự thảo Hiến pháp chỉ quy định đối tượng trợ giúp pháp lý chỉ là “người bào chữa” là còn thiếu so với khoản 7 điều 108 của dự thảo Hiếp pháp “Bị can, bị cáo có thể tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người bào chữa khác…”, vì vậy nên bổ sung đối tượng trợ giúp pháp lý là “luật sư” sau cụm từ “người bào chữa” vì theo Luật Luật sư thì “luật sư” cũng được tham gia hoạt động trợ giúp pháp lý và cung cấp dịch vụ pháp lý cho người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, truy tố, xét xử. Do vậy, đề nghị sửa lại khoản 3 điều 32 của Dự thảo Hiến pháp như sau: “Người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, bị điều tra, truy tố, xét xử có quyền sử dụng trợ giúp pháp lý, dịch vụ pháp lý của người bào chữa, luật sư”

- Điều 47 dự thảo Hiếp pháp quy định “Công dân có nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc. Phản bội Tổ quốc là tội nặng nhất” nhưng lại không quy định chế tài xử lý điều đó sẽ gây khó khăn cho việc ban hành các văn bản Luật sau này. Vì vậy nên bổ sung thêm vào cuối điều này cụm từ “Người nào phản bội Tổ quốc phải bị nghiêm trị theo luật định” để bảo đảm thuận lợi cho việc điều tra, truy tố, xét xử về các loại tội phạm này.

Bên cạnh đó trong một số điều của dự thảo Hiếp pháp cần phải được mở rộng chủ thể của các quyền như: Điều 35 quy định “công dân có quyền an sinh xã hội”, Điều 41 “công dân có quyền được bảo vệ sức khỏe…”. Phải chăng chủ thể của các quyền này không chỉ bó hẹp trong phạm vi “công dân” mà cần mở rộng đối với “mọi người” vì tất cả mọi người đều có quyền được bảo vệ sức khỏe, an sinh xã hội.
 
Trên đây là một số góp ý của cá nhân tôi vào chương II “quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân’ với mong muốn góp phần hoàn thiện hơn về “Quyền con người” được quy định trong dự thảo sửa đổi Hiếp pháp năm 1992.
Tác giả bài viết: Nguyễn Thị Thu Hiền

Ý kiến bạn đọc

 
123
 
 
thông báo
 
Thành phố Phủ Lý
Thành phố Phủ Lý
Phối cảnh thành phố Phủ Lý
Cụm công nghiệp thành phố
Phủ Lý về đêm

Xem toàn bộ album: Tỉnh Hà Nam

 
Thành Viên Đăng Nhập
 
giai bua liem vang
Lịch làm việc của Lãnh đạo VKSND tỉnh Hà Nam
phapdien
hoc tap lam theo Ho Chi Minh
60 nam thanh lap ngành
Thống kê & Công nghệ thông tin
quan ly van ban
Thăm dò ý kiến

Bạn biết website Viện Kiểm Sát Hà Nam từ nguồn tin nào?

Từ Viện Kiểm Sát nhân dân Tỉnh Hà Nam

Từ báo Hà Nam

Từ trang tìm kiếm nổi tiếng Google.com

Tất cả các ý kiến trên

 
Thành viên
 
vksndtc
bao ve phap luat
hoc tap ho chi minh
Thư điện tử VKS
dangcongsan.vn
Tạp chí kiểm sát
doisongphapluat.com.vn