Có hay không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên”

Thứ năm - 08/07/2021 21:43 225 0
Qua thực tiễn giải quyết án trộm cắp tài sản, việc nhận thức áp dụng tình tiết phạm tội 02 lần trở lên theo điểm g khoản 1 Điều 52 BLHS 2015 (sửa đổi 2017) còn có những quan điểm khác nhau, tôi xin được trao đổi ý kiến cá nhân về việc áp dụng tình tiết nêu trên, rất mong nhận được sự tham gia, đóng góp của đồng nghiệp và bạn đọc.
Nội dung vụ án: Trong khoảng thời gian từ ngày 22/12/2020 đến ngày 03/01/2021, để có tiền tiêu xài cá nhân, Nguyễn Văn A và Nguyễn Văn B chuẩn bị 01 vam phá khoá xe mô tô, 01 kìm thuỷ lực và sử dụng xe mô tô rồi cùng nhau thực hiện 06 vụ trộm cắp xe mô tô. Ngoài ra Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B còn cùng Nguyễn Văn C thực hiện 01 vụ trộm cắp xe mô tô đem bán và chia nhau tiền tiêu xài hết. Trị giá tài sản mỗi lần trộm cắp đều trên 2.000.000 đồng. Tổng trị giá tài sản mà Nguyễn Văn A và Nguyễn Văn B thực hiện 07 vụ trộm cắp là 127.000.000 đồng, trong đó Nguyễn Văn C tham gia trộm cắp 01 vụ tài sản có trị giá là 15.000.000 đồng.

Nguyễn Văn A có 01 tiền án về tội “Mua bán trái phép chất ma tuý”; tiền sự: không; nhân thân: đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường.

Nguyễn Văn B có 01 tiền án về tội “Mua bán trái phép chất ma tuý”; tiền sự: không; nhân thân: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi “Sử dụng trái phép chất ma tuý” với hình thức “Cảnh cáo”.

 Nguyễn Văn C tiền án, tiền sự: không; nhân thân: đã bị xử phạt tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma tuý”; đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trộm cắp tài sản; đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện ma tuý, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Toà án nhân dân huyện X, tỉnh H đã nhận định bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B thực hiện 07 lần trộm cắp tài sản, tổng trị giá 127.000.000 đồng phải chịu trách nhiệm hình sự về tội “Trộm cắp tài sản” với 02 tình tiết định khung tăng nặng là “Có tính chất chuyên nghiệp” và “Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng” quy định tại điểm b, c khoản 2 Điều 173 BLHS năm 2015. Hành vi của Nguyễn Văn C đủ yếu tố cấu thành tội “Trộm cắp tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 173 BLHS năm 2015.

Về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Các bị cáo có nhân thân xấu. Bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B phải chịu tình tiết tăng nặng “Tái phạm” theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 BLHS; bị cáo Nguyễn Văn C không phải chịu tình tiết tăng nặng. Các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên các bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 BLHS.

Vấn đề đặt ra trong việc giải quyết vụ án này là ngoài việc áp dụng 02 tình tiết định khung tăng nặng “Có tính chất chuyên nghiệp” và “Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng” theo quy định tại điểm b, c khoản 2 Điều 173 BLHS và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Tái phạm” theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 BLHS thì có áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên” theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 BLHS đối với 02 bị cáo Nguyễn Văn A và Nguyễn Văn B hay không còn có những nhận thức quan điểm khác nhau:

Quan điểm thứ nhất: Bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B đã 07 lần thực hiện hành vi phạm tội Trộm cắp tài sản với tổng giá trị tài sản là 127.000.000 đồng; các bị cáo phải chịu 02 tình tiết định khung tăng nặng quy định tại điểm b, c khoản 2 Điều 173 BLHS 2015 và phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Tái phạm” quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 BLHS; không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên” bởi lẽ các bị cáo đã phải chịu tình tiết định khung tăng nặng “Có tính chất chuyên nghiệp” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 173 BLHS đã bao hàm tình tiết “Phạm tội 02 lần trở lên” nên không áp dụng tình tiết này đối với các bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B là có căn cứ.

Quan điểm thứ hai: Bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên” do mỗi lần phạm tội đã đủ yếu tố cấu thành cơ bản của tội Trộm cắp tài sản theo quy định tại khoản 1 Điều 173 BLHS đồng thời phải chịu các tình tiết định khung tăng nặng quy định tại điểm b, c khoản 2 Điều 173 BLHS và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Tái phạm” do các bị cáo đã bị kết án, chưa được xoá án tích mà lại phạm tội do cố ý.

Theo cá nhân tôi đồng tình với quan điểm thứ hai áp dụng cả 4 tình tiết đối với bị cáo Nguyễn Văn A, Nguyễn Văn B mới thoả đáng và đầy đủ căn cứ khi áp dụng pháp luật cũng như đảm bảo công bằng trong việc xử lý tội phạm theo hướng dẫn quy định tại điểm a tiểu mục 5.2 mục 5 Nghị quyết 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 và mục 4 Phần I Công văn giải đáp, hướng dẫn số 64/TANDTC-PC ngày 03/4/2019 của Toà án nhân dân tối cao.

Như vậy, có thể cùng một vụ án nhưng lại có 02 quan điểm khác nhau trong việc đánh giá, áp dụng pháp luật về tình tiết tăng nặng. Để thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật, rất mong nhận được ý kiến trao đổi của các bạn đọc./.

Tác giả: Thu Thuỷ - VKSND tỉnh

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây