Viện kiểm sát tỉnh Hà Nam thông báo rút kinh nghiệm về vụ án dân sự bị Tòa án cấp phúc thẩm sửa án.

Thứ ba - 22/09/2015 23:34 1.411 0
Thông qua công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự về “Tranh chấp giao dịch liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất” giữa nguyên đơn chị Vũ Hồng Thủy và các bị đơn anh Vũ Thanh Huy, chị Vũ Thị Thu Trà, VKS tỉnh phát hiện một số vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm trong quá trình giải quyết vụ án, ngày 25/8/2015 VKS tỉnh đã có Văn bản số 2151/TB-VKS-P5 thông báo tới VKS các huyện, thành phố cùng rút kinh nghiệm chung. Xin trích đăng nội dung vụ án và những vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Nội dung vụ án

Theo đơn khởi kiện và các lời khai tại Tòa án nguyên đơn chị Vũ Hồng Thủy (ủy quyền cho chị Nguyễn Thanh Mai) trình bày: Năm 1994, chị Thủy và anh Vũ Thanh Huy (chồng chị Thủy) có mua mảnh đất (nay là thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam). Sau khi mua đất vợ chồng chị đã làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng mang tên hộ anh Vũ Thanh Huy. Vợ chồng chị đã xây dựng trên đất một nhà mái bằng diện tích 45m2 và sinh sống từ đó cho đến năm 2009 thì chị Thủy chuyển công tác lên Hà Nội, còn anh Huy vẫn ở trên thửa đất này cho đến nay. Năm 2014, chị Thủy được biết thửa đất trên của vợ chồng chị đã được anh Huy chuyển quyền sử dụng cho chị Vũ Thị Thu Trà (là em gái anh Huy), giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện đứng tên chị Trà. Chị Thủy khẳng định chị không biết việc chuyển quyền sử dụng đất cho chị Trà và không ký bất cứ giấy tờ gì liên quan đến việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu TAND thành phố Phủ Lý hủy giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa anh Vũ Thanh Huy và chị Vũ Thị Thu Trà.

Bị đơn anh Vũ Thanh Huy có quan điểm: Nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp là của ông Vũ Văn Phê (bố đẻ của anh Huy) bỏ tiền ra mua và cho anh đứng tên trên giấy tờ chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau khi có đất vợ chồng anh đã xây dựng nhà mái bằng hai tầng và xưởng sửa chữa ô tô đồng thời sinh sống tại đó. Năm 2007, chị Thủy lên Hà Nội công tác chỉ còn mình anh ở trên nhà, đất này. Do cần tiền để trả nợ nên anh đã nói với ông Phê muốn bán nhà, đất. Ông Phê đã mua lại nhà, đất này từ anh Huy với giá 1.500.000 đồng và cho chị Vũ Thị Thu Trà (con gái ông Phê) đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi chuyển nhượng đất, anh có nói cho chị Thủy biết nhưng chị Thủy không có ý kiến gì. Vì vậy anh Huy không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của chị Thủy.

Bị đơn chị Vũ Thị Thu Trà có quan điểm: Không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của chị Thủy, đề nghị Tòa án công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất giữa chị và anh Huy.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Vũ Văn Phê có quan điểm: Nguồn gốc thửa đất là của ông bỏ tiền mua, ông cho anh Huy đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì khi đó ông đã có ý định cho anh Huy thửa đất. Năm 2009 ông Phê đưa cho anh Huy 1,5 tỷ đồng để anh Huy trả nợ và yêu cầu anh Huy làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng nhà, đất cho chị Vũ Thị Thu Trà. Quan điểm của ông Phê cho rằng thửa đất đó thuộc quyền sở hữu của ông, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Đại diện UBND phường Quang Trung và UBND thành phố Phủ Lý xác định: Giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với thửa đất số 13, tờ bản đồ phụ lục số 33 tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý giữa anh Vũ Thanh Huy và chị Vũ Thị Thu Trà về mặt thủ tục là đảm bảo quy định pháp luật nên UBND thành phố Phủ Lý đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chị Trà. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

 Quá trình giải quyết:
 Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2015/DSST ngày 10/02/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý đã quyết định:
1/Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Vũ Hồng Thủy.
2/Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa anh Vũ Thanh Huy với chị Vũ Thị Thu Trà đối với thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 và tài sản trên đất tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam bị vô hiệu.
3/ Buộc ông Vũ Văn Phê và chị Vũ Thị Thu Trà phải trả lại anh Vũ Thanh Huy thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 và tài sản trên đất tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Đồng thời anh Vũ Thanh Huy phải có trách nhiệm trả lại tiền chuyển nhượng đất và tài sản trên đất cho ông Vũ Văn Phê là 930.000.000đồng, trả chị Vũ Thị Thu Trà 570.000.000đồng.
4/ Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO620216 cấp ngày 03/7/2009 mang tên  bà Vũ Thị Thu Trà.
5/ Bác các yêu cầu khác của các đương sự.

Ngoài ra án sơ thẩm còn quyết về án phí.
Sau khi xét xử sơ thẩm, anh Huy, chị Trà, ông Phê có đơn kháng cáo toàn bộ bản án, yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm xét xử lại vụ án.
* Bản án dân sự phúc thẩm số 07/2015/DSPT ngày 24/7/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam đã quyết định: Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 01/2015/DSST ngày 10/2/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý. Xử:
1/Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Vũ Hồng Thủy.
2/Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa anh Vũ Thanh Huy với chị Vũ Thị Thu Trà đối với thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 và tài sản trên đất tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam bị vô hiệu.
3/ Buộc chị Vũ Thị Thu Trà phải trả lại anh Vũ Thanh Huy thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 và tài sản trên đất tại tổ 3, phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Đồng thời anh Vũ Thanh Huy phải có trách nhiệm trả lại tiền chuyển nhượng đất và tài sản trên đất cho chị Vũ Thị Thu Trà 570.000.000đồng.
4/Kiến nghị UBND thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 620216 cấp ngày 03/7/2009 mang tên bà Vũ Thị Thu Trà.
5/Bác các yêu cầu khác của các đương sự.
Ngoài ra bản án còn tuyên phần án phí.
 
 Lý do sửa án và những vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Thứ nhất, Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng Điều 32a BLTTDS và Điều 12, khoản 1 Điều 29 Luật tố tụng hành chính xử hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A0620216 cấp ngày 03/7/2009 mang tên chị Vũ Thị Thu Trà là không chính xác, vượt quá yêu cầu khởi kiện. Vì:
 Theo Điểm a Khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch số 01/2014/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2014 hướng dẫn thi hành Điều 32a của BLTTDS quy định “quyết định cá biệt” là: “quyết định hành chính được quy định tại Khoản 1 Điều 28 Luật tố tụng hành chính và hướng dẫn tại điểm a và b khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 02/2011/NQ-HĐTP ngày 29/7/2011 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn một số quy định của Luật tố tụng hành chính”. Theo đó giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không phải là “quyết định cá biệt” mà quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới là quyết định cá biệt.

Trong vụ án nêu trên, UBND thành phố Phủ Lý cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chị Trà trên cơ sở hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh Huy và chị Trà, giấy chứng nhận đó không phải là quyết định cá biệt, không thuộc nội dung điều chỉnh của Điều 32a BLTTDS. Việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh Huy và chị Trà vô hiệu là có căn cứ, theo đó giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên chị Trà sẽ không còn giá trị pháp lý, cần căn cứ Điều 106 Luật đất đai năm 2013, Điều 87 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai kiến nghị UBND thành phố thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho chị Trà mới đúng.

Cùng với việc xác định “quyết định cá biệt” không đúng, Tòa án cấp sơ thẩm còn vi phạm thủ tục xem xét hủy quyết định cá biệt. Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư liên tịch số 01/2014/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2014 hướng dẫn thi hành điều 32a của Bộ luật tố tụng dân sự thì: “Tòa án xem xét hủy quyết định cá biệt rõ ràng trái pháp luật khi đương sự có yêu cầu bằng văn bản hoặc trình bày yêu cầu tại Tòa án trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự”. Trong vụ án này, không có chứng cứ, tài liệu nào thể hiện yêu cầu của đương sự đề nghị Tòa án hủy quyết định cá biệt nhưng Tòa án đã áp dụng Điều 32a để giải quyết, là vượt quá yêu cầu khởi kiện, vi phạm khoản 1 Điều 5 Bộ luật tố tụng dân sự.

Vi phạm nêu trên của Tòa án cấp sơ thẩm đã được Tòa án cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm không áp dụng Điều 32a BLTTDS hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên chị Trà mà kiến nghị UBND thành phố Phủ Lý thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
 
Thứ hai, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu không chính xác, đã buộc ông Vũ Văn Phê và chị Vũ Thị Thu Trà phải trả lại anh Vũ Thanh Huy thửa đất số 13, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,7m2 và tài sản trên đất tại tổ 3 phường Quang Trung, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam trong khi giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hợp đồng chỉ có anh Huy và chị Trà với số tiền trong hợp đồng là 570.000.000đ. Ông Phê không tham gia ký kết hợp đồng mua đất của anh Huy nên không phải có trách nhiệm trả đất cho anh Huy. Đồng thời ngoài việc buộc anh Huy phải thanh toán trả cho chị Trà 570.000.000đ, Tòa án cấp sơ thẩm đã buộc anh Huy phải thanh toán trả cho ông Phê số tiền 930.000.000 đồng là không đúng, vì ông Phê là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan theo bên bị đơn (chị Trà) nhưng không có yêu cầu độc lập đối với anh Huy về việc phải thanh toán trả cho ông số tiền 930.000.000đ. Nay ông Phê muốn đòi lại số tiền này phải làm đơn khởi kiện bằng một vụ án khác.
 
Thứ ba, bản án sơ thẩm không buộc anh Huy phải chịu án phí có giá ngạch đối với số tiền 570.000.000đ anh Huy phải thực hiện nghĩa vụ về tài sản trả cho chị Vũ Thị Thu Trà là vi phạm  điểm b khoản 3 Điều 17 Nghị quyết số 01/2012 ngày 13/6/2012 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án./.

Tác giả: Đinh Thị Thuỷ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây